Cytrusy w gruncie

Czy cytrusy mrozoodporne istnieją?

strefy mrozoodporności w Polsce; źródło: Wikipedia

Odpowiedź brzmi: TAK. Różnią się jednak stopniem mrozoodporności, a w naszym klimacie tylko najbardziej odporne z nich możemy sadzić do gruntu. Wiele zależy również od rejonu Polski, w którym się znajdujemy – charakter zimowego klimatu dobrze oddaje mapka stref USDA.

Strefy mrozoodporności USDA oznacza się cyfrą. Im mniejsza cyfra, tym niższe zimowe temperatury występują na danym obszarze. Każda strefa występuje w dwóch wariantach: a oraz b. Wariant „a” jest zimniejszy od tego oznaczonego literą „b”. Jak widać, w Polsce występują strefy od najzimniejszej 5 b do najcieplejszej 7 b.


Cytrusy mrozoodporne w ogrodzie

Najbardziej mrozoodporny cytrus

Najbardziej mrozoodpornym cytrusem jest pomarańcza trójlistkowa (Citrus trifoliata, syn. Poncirus trifoliata) i jest to jedyny cytrus, którego posadzenie do gruntu jest u nas w kraju bezpieczne. Może zimować w strefach 6a, 6b, 7a i 7b, czyli na większości terenu Polski. W pierwszych latach wymaga okrycia na zimę, później może to już nie być konieczne. Owoce wyglądają dekoracyjnie, jednak nie są jadalne na surowo.

Najbardziej mrozoodporne hybrydy trifoliaty mają nieco smaczniejsze owoce i można próbować sadzić je w gruncie w strefie 7 – będą jednak wymagały solidnej ochrony na zimę. Zobacz więcej:

Poncirus trifoliata w gruncie

Pomarańcza trójlistkowa może rosnąć i owocować w Polsce. Na zdjęciu odmiana o poskręcanych pędach.

Inne cytrusy mrozoodporne

Istnieją też inne mrozoodporne gatunki o bardziej wartościowych owocach, jak Citrus ichangensis, yuzu czy kumkwat, a także mrozoopdorne odmiany mandarynki. Ich odporność na mróz nie jest jednak wystarczająca do uprawy gruntowej w Polsce bez specjalnej ochrony.

Możemy je jednak uprawiać w doniczce i trzymać przez większą część roku w ogrodzie, a na zimowisko zabierać tylko na czas występowania silniejszych mrozów. Natomiast jeżeli ktoś chciałby uprawiać cytrusy w gruncie i jest gotowy zainwestować w zimowe dogrzewanie, to te gatunki będą świetnym wyborem.

Pora sadzenia, wybór miejsca

Cytrusa sadzimy do gruntu na wiosnę, tak żeby roślina zdążyła się dobrze ukorzenić przed zimą. O ziemi tylko kilka słów, bo nie jest to u nas czynnik kluczowy. Cytrusy lubią ziemię przepuszczalną i w takiej będą się czuły najlepiej, z kolei w gliniastym podłożu mogą rosnąć nieco słabiej. Jednak, jeżeli tylko grunt nie jest podmokły, powinny sobie poradzić niezależnie od typu gleby. Ważny jest natomiast odczyn pH gleby, który nie powinien być wyższy niż 6,5. Podczas wyboru stanowiska dla naszych mrozoodpornych cytrusów szukajmy miejsc osłoniętych przed wiatrem, szczególnie tym północnym i wschodnim. Dobrym pomysłem będzie wybranie stanowiska częściowo zacienionego – w takim miejscu cytrusy lepiej znoszą zimę. Natomiast jeżeli sadzimy roślinę w miejscu bardzo nasłonecznionym, pamiętajmy o założeniu na zimę okrycia najlepiej z białej agrowłókniny, ponieważ silne słońce świecące w mroźne dni jest częstym powodem uszkodzeń.

Zobacz więcej:

Pielęgnacja cytrusów w gruncie

Opieka nad roślinami cytrusowymi w gruncie jest o wiele prostsza, niż ich pielęgnacja w doniczkach. Po dobrym ukorzenieniu cytrus staje się właściwie samowystarczalny, takiego stanu nigdy nie osiągnie w doniczce. Pielęgnacja dobrze ugruntowanej rośliny ograniczy się do podlania w okresie suszy, czy wycięcia suchych gałęzi.
Warto również uzupełniać składniki pokarmowe. Cytrusy w gruncie nawozimy od wiosny podobnie jak inne rośliny ogrodowe, z kolei już od sierpnia powinniśmy przestać zasilać je nawozami azotowymi, żeby nie wywoływać intensywnego wzrostu na jesień.
Okrycie na zimę pomarańczy trójlistkowej jest konieczne tylko w pierwszych latach, później powinna poradzić sobie bez tego. Jeżeli jednak chodzi o jej hybrydy, to będą one potrzebować zimowej ochrony w znacznie większym stopniu.

Przygotowanie cytrusów do zimy i okrywanie

Jeżeli uznamy, że jest to potrzebne, to gruntowe cytrusy okrywamy po pojawieniu się pierwszych przymrozków / mrozów (przeważnie będzie to listopad). Jak już wspomniałem, można okrywać agrowłókniną, osobiście polecam białą. Inne materiały, którymi można okryć to: tektura, styropian, gałęzie z drzew iglastych. Odkryć można po ustąpieniu silniejszych mrozów, najczęściej będzie to w marcu lub na początku kwietnia.

Zobacz więcej:


Przyszłość

Kwiaty pomarańczy trójlistkowej
Kwiaty pomarańczy trójlistkowej

Cytrusy mrozoodporne to temat, który fascynuje niejednego hodowcę, czy naukowca. Pomarańcza trójlistkowa jest ciekawym i dekoracyjnym cytrusem, jednak chcielibyśmy móc uprawiać także jadalne gatunki. Dlatego wciąż tworzone są nowe odmiany, krzyżówki o coraz smaczniejszych owocach i jednocześnie większej mrozoodporności. W przyszłości wybór mrozoodpornych cytrusów powinien być więc większy, niż dzisiaj. Również każdy z nas może się przyczynić do rozwoju tej dziedziny na przykład tworząc nową krzyżówkę (polecam poczytać Hybrydyzacja), ale przede wszystkim eksperymentując i dzieląc się z innymi swoimi doświadczeniami na temat uprawy cytrusów mrozoodpornych.