Nawożenie cytrusów

Jak nawozić cytrusy?

Cytrusy, żeby się rozwijać i dobrze plonować potrzebują składników pokarmowych, a my musimy je im dostarczyć. Odżywione rośliny zdrowo się rozwijają, a liście mają intensywnie zielony kolor. Jak powinno wyglądać prawidłowe nawożenie cytrusów? Kiedy nawozić? Już wyjaśniam.

Braki pokarmowe u cytrusów

Jakie są objawy niedoborów składników mineralnych u roślin cytrusowych? Przede wszystkim zahamowany wzrost i żółknięcie starszych liści (niedobór azotu), blade liście – tzw. chloroza (niedobór żelaza), jasne przebarwienia i drobniejące liście (kiedy brakuje cynku), żółknięcie liści w sąsiedztwie owoców (braki magnezu), a także wiele innych niedomagań rośliny objawiających się przebarwieniami na liściach i spowolnieniem wzrostu. W większości przypadków podanie odpowiedniego nawozu rozwiąże te problemy.

Prawidłowe nawożenie cytrusów

Potrzebujemy nawozu, który można stosować u roślin doniczkowych. Do cytrusów najlepiej sprawdzi się nawóz mineralny o stosunku NPK 5-1-3 (czasami wartości będą zwielokrotnione, np. 10-2-6 to dokładnie taki sam stosunek). Co oznacza ten skrót? To trzy najważniejsze w nawozie pierwiastki: N – azot, P – fosfor, K – potas. NPK 5-1-3 znaczy, że azotu jest pięć razy więcej niż fosforu, a fosforu trzy razy mniej niż potasu itd. Oprócz tego dobry nawóz powinien zawierać pozostałe makro- i mikroelementy potrzebne cytrusom, czyli magnez, siarkę, żelazo, bor, miedź, cynk, mangan, molibden.

Nawóz płynny czy sypki?

Nawożenie cytrusów nawozem płynnym, czy sypkim?

Tak samo spełni swoją funkcję nawóz płynny w koncentracie (na fot. po lewej), jak i ten w postaci otoczkowanych granulek (po prawej). Na rynku panuje większy wybór nawozów płynnych, dzięki czemu łatwiej znaleźć taki o odpowiednim dla nas składzie. Z kolei granulki są wygodniejsze w użyciu, bo zakopujemy je raz na kilka miesięcy i możemy o nich zapomnieć, a nawóz sam powoli się uwalnia. Przez to zmniejsza się też ryzyko przenawożenia. Obydwie te formy nawożenia mają swoje zalety i wady i to od nas zależy, którą z nich wybierzemy. Z dostępnych nawozów dla roślin doniczkowych nie polecam jedynie tzw. pałeczek nawozowych – mogą się one rozpuścić zbyt gwałtownie i uszkodzić korzenie (powodując objawy przenawożenia).

Jak dawkować?

W okresie od wiosny do jesieni stosujmy dawkę zalecaną przez producenta (w ciągu zimy nie nawozimy wcale albo nawozimy bardzo małym stężeniem). Do nawożenia dolistnego stosujmy dawkę dwukrotnie bardziej rozcieńczoną, niż zastosowalibyśmy do podlania. Do stosowania na liście najlepiej jest używać tylko tych nawozów, które są opatrzone informacją o możliwości takiego użycia. W każdej sytuacji stosujmy nawóz z rozsądkiem. Dawka większa niż zalecana nie przyspieszy wzrostu ani nie poprawi stanu zdrowia naszej rośliny, a wręcz przeciwnie – zaszkodzi, o czym więcej za chwilę.

Przenawożenie

Nawóz mineralny jest mieszanką różnych soli mineralnych. Jeżeli podajemy go w prawidłowej dawce, jest w całości metabolizowany przez roślinę. Jeżeli jednak będziemy podawać go za dużo, część pozostanie niewykorzystana i zacznie odkładać się w ziemi. Podobna sytuacja wystąpi, jeżeli użyjemy nawozu o nieodpowiednim dla cytrusów stosunku NPK. Także w wodzie, a szczególnie w twardej wodzie z kranu, są rozpuszczone sole mineralne i jeżeli podlewamy rośliny taką wodą, minerały w niej zawarte mogą akumulować się w podłożu. Ostatecznie, niezależnie od źródła pochodzenia, nadmiar soli w podłożu doprowadzi do jego zasolenia.

W zasolonym podłożu korzenie rośliny nie są w stanie pobrać wystarczającej ilości wody (zgodnie ze zjawiskiem osmozy może nawet dojść do sytuacji, że korzenie zaczną oddawać wodę do gleby, zamiast ją pobierać). W takiej sytuacji dochodzi do ich uszkodzenia, potocznie spalenia – na co nadziemna część rośliny reaguje zasychaniem liści od końcówki i brzegów (jak na zdjęciu). Takie liście są sygnałem, że należy natychmiast zaprzestać nawożenia rośliny. Powinniśmy ustawić ją w zacisznym miejscu i podlewać możliwie czystą wodą, od czasu do czasu przepłukując ziemię. Można też rozważyć wymianę podłoża. Nawożenie można wznowić dopiero po wyleczeniu cytrusa. Ważne jest, żeby ustalić przyczynę zasolenia – czy jest to nieodpowiednie nawożenie, czy twarda woda, a może jedno i drugie? – i w miarę możliwości usunąć ją.

Kiedy nawóz nie działa

Trzeba na koniec dodać, że czasami niedobory mogą wystąpić pomimo prawidłowego nawożenia. Do takiej sytuacji dojdzie, jeżeli odczyn gleby stanie się zasadowy – przyczyną tego najczęściej znów jest twarda woda. Niedobory pojawiają się, ponieważ wraz ze wzrostem pH podłoża powyżej 7 spada przyswajalność niektórych składników pokarmowych (szczególnie żelaza, cynku i manganu). Dochodzi więc do sytuacji, kiedy potrzebny pierwiastek jest obecny w ziemi, ale roślina nie może go pobrać. W takiej okoliczności nie zwiększamy oczywiście dawki nawozu do podlewania, można za to zastosować doraźne nawożenie dolistne z brakującym pierwiastkiem. Znacznie lepszym sposobem jest jednak zastosowanie miękkiej wody, lub samodzielne jej zmiękczenie.

Jak widać, nieodpowiednia woda może być przyczyną wielu problemów z naszymi cytrusami. Więcej o wodzie, oraz o tym jak poprawić jej jakość, można dowiedzieć się w poradniku Podlewanie.


Podsumowując, nawóz jest niezbędny do prawidłowego rozwoju i owocowania cytrusów. Pamiętajmy jednak, żeby stosować dawki zgodne z zaleceniami producenta. Nieodpowiednia woda do podlewania wraz ze stosowaniem dużych dawek nawozu może przyczynić się do zasolenia podłoża. Zasadowy odczyn podłoża powoduje, że nawóz podany do gleby bywa nieskuteczny. W okresie zimowym ograniczamy nawożenie lub przestajemy nawozić w ogóle.