Pomelo i grejpfrut

Drzewa pomelo i grejpfruta

Rosną : szybko
Kwitną: obficie, raz lub kilka razy do roku
Wymagają czasu, żeby zacząć owocować.
Na mróz są mało lub średnio odporne.

Pomelo, pompela (Citrus maxima)

Pompela (nazywana też pomarańczą olbrzymią lub pomelo), jest rzeczywiście największym z cytrusów – osiąga od 5 do 15 metrów wysokości, ma duże, błyszczące liście, grube pędy i wielkie, białe kwiaty. Owoce pompeli różnią się zależnie od odmiany – najmniejsze są wielkości grejpfruta, największe osiągają kilka kilogramów wagi. Miąższ jest twardy, słodki lub słodko-kwaśny, często z nutą goryczy. Może mieć kolor zielonkawy, żółty albo różowy. Cytrus ten pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej 1Morton, J. F.  „Pummelo: Citrus maxima; p. 147-151. In: Fruits of warm climates”. (1987), dobrze czuje się więc w ciepłych i wilgotnych warunkach.

Rosnący owoc pompeli
Rosnący owoc pompeli odm. Tahitian

Kiedy pomelo zakwitnie, jest to spektakularne zjawisko – białe kwiaty pojawiają się licznie w kiściach, wydzielając bardzo silny zapach.

Pomelo w doniczce

Pompelę możemy uprawiać w doniczce, jednak pamiętajmy, że jest to roślina o znacznych rozmiarach. Będzie więc potrzebować dużo przestrzeni do wzrostu, a oprócz tego ciepła i wilgoci. Wymaga regularnego nawożenia, w doniczce zalecane jest też przycinanie. W sprzyjających warunkach zakwitnie nawet kilka razy do roku i zawiąże owoce, które będą szybko rosnąć – gałęzie mogą wymagać wsparcia, żeby nie złamać się pod ich ciężarem. Pompela lubi ciepło, może więc spędzać zimę w dostatecznie jasnym miejscu w domu. Może też zimować w obniżonej temperaturze razem z innymi cytrusami.

Warto dobrać też odpowiednią do swoich warunków odmianę. Jeżeli nie dysponujemy dużą przestrzenią, wybierzmy odmianę o słabszej sile wzrostu, np. Tahitian. Dzięki temu będziemy mogli utrzymać drzewko w kompaktowym rozmiarze, co ułatwi opiekę nad nim i przenoszenie rośliny z zimowiska na miejsce wzrostu i z powrotem.

Grejpfrut (Citrus paradisi)

Dawniej w języku angielskim słowo pomelo odnosiło się właśnie do grejpfruta.2The American Heritage Dictionary of the English Language (1973) traktuje słowa ’pomelo’ i ’grapefruit’ synonimicznie. Za: Wikipedia Rzeczywiście grejpfrut jest jakby „mniejszą wersją pompeli”. Pochodzi z Barbados, i tam prawdopodobnie powstał w sposób naturalny jako krzyżówka właśnie pompeli z pomarańczą. Tak jak pompela, grejpfrut wymaga dużo ciepła, owoce dojrzewają długo. Samo drzewo grejpfrutowe może jednak wytrzymać lekki mróz, podobnie jak pomarańcza.

Odmiany grejpfruta

Grejpfruty dzielimy według koloru owoców na:

  • żółte: Duncan, Marsh
  • różowe i czerwone: Redblush, Rio Red i najbardziej czerwony Star Ruby

Ze sklepów znamy też grejpfruty zielone (Sweetie) – jest to właściwie krzyżówka grejpfruta z pompelą. Wyhodowano dwie podobne do siebie odmiany: Sweetie i Oroblanco. Ich owoce są smaczne, mniej gorzkie i kwaśne niż klasyczny grejpfrut. Jeżeli chodzi o zielony kolor, to sytuacja jest podobna jak z limonkami – owoce uprawiane w ciepłym klimacie są zielone, jednak w naszych warunkach wybarwią się na ładny, żółty kolor.

Grejpfrut Oroblanco - pąki kwiatowe

Grejpfrut Oroblanco wygląda dość podobnie do pompeli.

Grejpfrut w doniczce

Grejpfrut lepiej niż pompela toleruje suche warunki i silne słońce. Rośnie szybko, jednak nie aż tak mocno jak pompela, rzadziej wymaga więc silnego cięcia. Do prawidłowego zakwitnięcia na wiosnę potrzebuje zimowania w obniżonej temperaturze.

Podsumowanie

Podsumujmy informacje o pompeli i grejpfrucie.

Stanowisko: słoneczne lub półcień, pompela toleruje cień
Podłoże: przepuszczalne, odczyn pH od 5,5 do 6,5
Podlewanie: umiarkowane, tak jak u wszystkich cytrusów
Nawożenie: od wiosny do jesieni nawozem płynnym lub długodziałającym
Przycinanie: skracanie pędów pomaga utrzymać kompaktowy rozmiar drzewka
Zimowanie: optymalna temperatura od 5 do 15 st. C (dopuszczalna od 0 do 20 st. C)

Siła wzrostu : duża i bardzo duża
Kwitnienie:
obfite, raz lub kilka razy do roku
Owocowanie:
pompela i grejpfrut wymagają czasu, żeby zacząć owocować
Odporność na mróz:
niska lub średnia

Jednym słowem: Duże rośliny dające duże owoce.

Ciekawostki

  • Duncan to stara odmiana grejpfruta z owocami pełnymi nasion, jednak do dziś jest uważana za jedną z najsmaczniejszych.3University of California Riverside Citrus Variety Collection https://citrusvariety.ucr.edu/citrus/duncan.html
  • Pierwsze odmiany grejpfruta były żółte. Różowe odmiany powstały jako ich spontaniczne mutacje. 4Matlack, M. B., „Pigments of pink grapefruits, Citrus grandis (L., Osbeck)„. (1935) Później przez mutacje odmian różowych powstawały formy o czerwonych owocach.5Morton, J. F., „Fruits of Warm Climates„. (1987)