Pomarańcza

Drzewko pomarańczowe

Rośnie : dosyć silnie
Kwitnie:
obficie raz do roku – na wiosnę
Wchodzi w owocowanie dosyć późno.
Jest odporne na lekki mróz.

Pomarańcza słodka (Citrus sinensis)

Słodka pomarańcza to najczęściej uprawiany cytrus na świecie. 1J. Forsyth, J. Damiani, in Encyclopedia of Food Sciences and Nutrition (Second Edition), 2003 („The sweet orange types (Citrus sinensis [L.] Osbeck) are the most widely grown citrus fruits throughout the world and provide the greatest fruit marketing production.”) Rzeczywiście, trudno znaleźć człowieka, który nie znałby jej owoców. Drzewo pomarańczy rośnie dosyć silnie, ma błyszczące liście, pachnące białe kwiaty i znane wszystkim aromatyczne i słodkie owoce.

Odmiany pomarańczy słodkiej

Odmiany pomarańczy słodkiej możemy podzielić na:

  • klasyczne pomarańcze (odm. Hamlin, Parson Brown, Trovita, Valencia)
  • popularne w sklepach pomarańcze navel (odm. Navelina, Washington, Skagg’s Bonanza)
  • pomarańcze krwiste – o czerwonym miąższu (odm. Ruby, Sanguinello, Tarocco, Moro)
  • odmiany o niskiej zawartości kwasu (odm. Vaniglia sanguigno, Vaniglia bionde apireno)
pomarańcza słodka - liście

Pędy u szczepionych pomarańczy słodkich prawie nie mają cierni, za to siewki są bardzo kolczaste.

Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium)

Pomarańcza gorzka, pomarańcza kwaśna (Citrus aurantium). Te nazwy nie zachęcają do kosztowania jej owoców. I rzeczywiście, jej odmiany mają owoce w smaku kwaśne lub gorzkie, na surowo nic dobrego. Jednak nie dajmy się zwieść pozorom – owoce są bardziej wartościowe, niż mogłoby się wydawać w pierwszej chwili. Wykorzystuje się je w przetwórstwie. Pomarańczy gorzkiej przypisuje się też właściwości lecznicze.2Suryawanshi, J. A. S.. “An overview of Citrus aurantium used in treatment of various diseases.” African Journal of Plant Science 5 (2011): 390-395. https://academicjournals.org/article/article1380019714_Suryawanshi.pdf

Odmiany pomarańczy gorzkiej

Znane odmiany i krzyżówki pomarańczy gorzkiej to: Seville – używana do produkcji marmolady, Bouquet – z kwiatów pozyskuje się olejek neroli, Bergamotka – ze skórki owoców pozyskuje się olejek bergamotowy, Chinotto – karłowa odmiana, bardzo dekoracyjnie wygląda w doniczce, Nansho Daidai – jest odporna na mróz.

Pomarańcza w doniczce

Wymagania pomarańczy słodkiej i gorzkiej są zbliżone – i zarazem podobne do wymagań innych cytrusów. Do prawidłowego wzrostu potrzebują jasnego stanowiska – słonecznego lub częściowo zacienionego. W sezonie najlepiej będzie je więc umieścić na świeżym powietrzu. Jeżeli nie mamy takiej możliwości, można też ustawić pomarańczę w domu: na parapecie lub w pobliżu jasnego okna. Podlewamynawozimy podobnie, jak pozostałe cytrusy. Drzewka pomarańczowe rosną dosyć silnie, jednak zaczynają owocować dopiero po uformowaniu gęstej korony. Pamiętajmy też, że pomarańcza wymaga zimowania w obniżonej temperaturze – optymalnie od 0 do 15 stopni. Jeżeli spędzi zimę w cieplejszym miejscu, na wiosnę może nie zakwitnąć.

Mrozoodporność

A jak to jest z mrozoodpornością pomarańczy? Drzewo pomarańczy słodkiej jest w stanie wytrzymać maksymalnie −7, −8 stopni przez krótki okres czasu. Niektóre odmiany pomarańczy gorzkiej są nieco bardziej mrozoodporne. Rekordową odporność, bo nawet do −15 °C, ma wspomniana już wyżej odmiana Nansho Daidai (czasem występująca też pod nazwą Citrus taiwanica). Niestety nawet ten wynik nie jest wystarczający do przetrwania w naszym gruncie bez dodatkowego ogrzewania.

Podsumowanie

Podsumujmy informacje o tym, jakie ma wymagania i jak rośnie pomarańcza.

Stanowisko: słoneczne lub półcień
Podłoże: przepuszczalne, odczyn pH od 5,5 do 6,5
Podlewanie: umiarkowane, tak jak u wszystkich cytrusów
Nawożenie: od wiosny do jesieni nawozem płynnym lub długodziałającym
Przycinanie: umiarkowane
Zimowanie: optymalna temperatura od 0 do 15 st. C

Siła wzrostu : dosyć duża
Kwitnienie:
raz do roku – na wiosnę
Owocowanie:
drzewka pomarańczy późno wchodzą w owocowanie
Odporność na mróz:
średnia (wyższa u pomarańczy gorzkiej)

Jednym słowem: Klasyczny cytrus, który wymaga cierpliwości.

Ciekawostki

  • Pomarańcza gorzka była znana w Europie od dawna, natomiast pomarańcza słodka pojawiła się dopiero w XVII wieku. Szybko zdobyła popularność, był to bowiem pierwszy w naszym kręgu kulturowym owoc cytrusowy, który można jeść na surowo.
  • Znana herbata Earl Grey swój aromat zawdzięcza olejkowi bergamotowemu.
  • Olejki eteryczne z bergamotki są też wykorzystywane do produkcji perfum i kosmetyków oraz do aromatyzowania słodyczy i napojów alkoholowych.