Kumkwat i hybrydy

Kumkwat i jego krzyżówki

Rosną : wolno lub w średnim tempie
Kwitną: obficie, raz lub kilka razy do roku
Owocują: szybko i obficie
Są odporne na średni lub umiarkowanie wysoki mróz.

Kumkwat (Citrus japonica lub rodzaj Fortunella)

Kumkwat to niewielkie drzewo lub krzew pochodzący z Chin. Jego owoce są małe, okrągłe lub wydłużone, pomarańczowe – bardzo ozdobne. Są też jadalne. Co ciekawe, zjada się je w całości, razem ze skórką, która jest słodka i aromatyczna.

Kumkwat w doniczce

Kumkwat świetnie sprawdza się jako roślina doniczkowa. Ma ciemnozielone, błyszczące liście i regularną koronę, a przez przycinanie łatwo jest utrzymać go w kompaktowym rozmiarze. Plonują nawet małe rośliny, a owoce zawiązują się bardzo licznie. Co ciekawe, kwiaty pojawiają się nie na wiosnę, a w lecie, pod wpływem wysokich temperatur. W zimie owoce dojrzewają i zmieniają kolor na jaskrawopomarańczowy. Mogą przez dłuższy okres wisieć na drzewku, zdobiąc je, bez utraty na jakości.

Kumkwat zakwita pod wpływem wysokich temperatur, a więc najczęściej w lecie.

Pielęgnacja kumkwata

Wymagania kumkwata można opisać w jednym zdaniu – uwielbia ciepło w lecie i chłód w zimie.
Tak więc w sezonie zapewnijmy mu jak najwięcej słońca, a najlepiej będzie wystawić go na powietrze. Jeżeli nie możemy wynieść go na zewnątrz, ustawmy roślinę na słonecznym parapecie. Podlewamy tak jak pozostałe cytrusy. Przycinanie nie jest konieczne, ale może być pomocne w utrzymaniu małego rozmiaru rośliny. Nawozimy regularnie w okresie od wiosny do jesieni, jednak nie stosujmy zbyt wysokiej dawki.

Kumkwat zapada w głębszą zimową hibernację, niż większość cytrusów. Optymalna temperatura na zimowisku to od zera do 15 st. C. Może też zimować w temperaturze pokojowej, jednak wtedy pamiętajmy o zasadzie „im cieplej, tym więcej światła”. Co ciekawe, kumkwat jest mrozoodporny i znosi spadki temperatury poniżej zera (najodporniejsze odmiany nawet do minus 15 st. C). Jak widać, zakres tolerowanych temperatur jest szeroki. Nie wystawiajmy jednak rośliny na mróz, jeżeli są na niej owoce, bo te mogłyby zostać uszkodzone.

Kumkwat odm. Nagami.
Kumkwat odm. Nagami ma podłużne, pomarańczowe owoce.

Gatunki i hybrydy

Najczęściej spotykany jest kumkwat Nagami (Fortunella margarita) o charakterystycznych podłużnych owocach. Jest on na zdjęciach powyżej. Znany jest też kumkwat Meiwa (Fortunella crassifolia) o bardziej słodkich, okrągłych owocach. Najbardziej mrozoodporny kumkwat to Marumi (Fortunella japonica). Smaczne i dosyć duże owoce daje kumkwat Fukushu, inna nazwa Changshou (Fortunella obovata), za to najmniejsze owoce ma kumkwat Hong Kong (Fortunella hindsii) – są one wielkości jarzębiny!

Hybrydy

Procimekwat to krzyżówka kumkwata Hong Kong z limekwatem Eustis. Miniaturowe owoce wyglądają efektownie na tle ciemnozielonych liści.

Istnieje wiele krzyżówek kumkwata, a wśród nich: przypominający małą limonkę limekwat/limonella (krzyżówka z limą), miniaturowy procimequat (na zdjęciu), czy kwaśna i pomarańczowa kalamondyna (krzyżówka z kwaśną mandarynką). Inne krzyżówki to dekoracyjny mandarinquat (odmiany Reale, Kucle, Nippon), czy mrozoodporny citrangequat (krzyżówka z cytrangą, odm. Thomasville).

Krzyżówki kumkwata podobnie jak on dobrze czują się w doniczce. Szczególnie limekwat (ang. limequat) i kalamondyna owocują bardzo obficie i wyglądają bardzo dekoracyjnie, dzięki czemu to wręcz idealne cytrusy doniczkowe. Mają podobne wymagania do kumkwata, z tym zastrzeżeniem, że są nieco mniej odporne na mróz, a tym samym lepiej znoszą wyższą temperaturę w zimie.

Na zdjęciu owoce limekwata odm. Tavares. Ten cytrus jest też sprzedawany jako limonella Lyvia.

Pytania

Dlaczego kumkwat/limekwat/kalamondyna gubi liście?
Kiedy cytrus zrzuca liście na jesień lub w zimie, przeważnie powodem jest zbyt mała ilość światła przy zbyt wysokiej temperaturze. Może być to również przelanie. Jeżeli podczas zimy nie możemy obniżyć temperatury, ustawmy roślinę w jak najjaśniejszym miejscu i ograniczmy podlewanie do minimum. Zobacz więcej:

Podsumowanie

Podsumujmy informacje o wymaganiach i cechach kumkwata i jego krzyżówek.

Stanowisko: słoneczne
Podłoże: przepuszczalne, odczyn pH od 5,5 do 6,5
Podlewanie: umiarkowane, tak jak u wszystkich cytrusów
Nawożenie: od wiosny do jesieni nawozem płynnym lub długodziałającym
Przycinanie: w razie potrzeby można skrócić zbyt długie pędy
Zimowanie: optymalnie od 0 do 20 st. C. Im cieplej, tym więcej światła potrzebują.

Siła wzrostu : niska lub średnia, drzewka są kompaktowe i chętnie się krzewią
Kwitnienie:
obfite, raz lub kilka razy do roku
Owocowanie:
bardzo obfite
Odporność na mróz:
średnia i wysoka

Owoce: Jadalne w całości. Miąższ jest kwaśny, a skórka słodka.

Jednym słowem: Dekoracyjne cytrusy idealne do doniczki, dające ciekawe owoce.

Ciekawostki

  • Nazwa pochodzi z chińskiego „kam kwat” – kam ‚złoto’, kwat ‚pomarańcza’.
  • Wśród taksonomów trwają spory co do tego, czy kumkwat powinien być zaliczany do rodzaju Citrus jako Citrus japonica, czy też do osobnego rodzaju Fortunella. Jednak jakkolwiek by go nie nazywać, nadal jest smacznym cytrusem 😉
  • Kumkwat łatwo tworzy krzyżówki z innymi cytrusami, dlatego wciąż powstają jego nowe hybrydy.