Kategorie
Relacje

Olej neem na szkodniki cytrusów

Naturalny środek na szkodniki

Olej neem jest pozyskiwany z nasion miodli indyjskiej. W ramach oprysku działa przez zatykanie aparatów oddechowych szkodników, zawiera też substancję aktywną – azadirachtynę, która jest naturalnym pestycydem.1https://biotechnologia.pl/biotechnologia/azadirachtyna-naturalny-pestycyd-wytwarzany-przez-rosline,12968 Prawidłowo stosowany jest niegroźny dla roślin oraz ludzi.

Neem pomaga zwalczyć takie szkodniki cytrusów, jak na przykład:

  • przędziorki
  • mszyce
  • tarczniki
  • miseczniki
  • wełnowce

W jaki sposób przygotować oprysk z oleju neemjak można go stosować? Piszę o tym dalej.

Zanim zastosujesz olej neem

Oprysk olejem neem nie powinien być stosowany, jeżeli:

  • cytrus obecnie rośnie, kwitnie lub niedawno zawiązał owoce,
  • na roślinę padają bezpośrednie promienie słoneczne,
  • temperatura powietrza przekracza 25 °C lub spada poniżej zera.

Opryskanie cytrusów w nieodpowiednich warunkach może spowodować ich uszkodzenia.

Oprysk olejem neem

Olej neem możemy zakupić przez internet już za kilkanaście lub kilkadziesiąt złotych. Osobiście kupuję olej nierafinowany, zimnotłoczony i taki produkt stosuję.

Zabieg polega na ogrzaniu i rozpuszczeniu oleju w wodzie, opryskaniu roślin, ochronieniu ich przed słońcem i zmyciu oleju po odpowiednim okresie czasu. Omówmy te działania po kolei.

1. Ogrzewanie oleju

Olej po otwarciu przechowuję w lodówce. W takiej temperaturze ma stałą konsystencję, przez co trudno byłoby go odmierzyć i rozpuścić w wodzie. Dlatego przed użyciem polecam ogrzać butelkę z olejem, na przykład zanurzając ją na kilka minut w ciepłej wodzie. Olej stanie się płynny i gotowy do użycia.

2. Rozpuszczanie oleju w wodzie

Dawkowanie oleju neem

  • 10 ml oleju na litr wody
  • kilka-kilkanaście kropel płynu do mycia naczyń lub mydła

Woda, w której będziemy rozpuszczać olej, powinna być ciepła. Polecam najpierw nalać tylko część wody do opryskiwacza. Na przykład jeżeli oprysk ma być na 2 litry, nalewamy 500 ml wody. Można do niej dodać płyn do mycia naczyń lub mydło. Odmierzamy neem. Dawka, jaką przeważnie stosuję, to 10 ml oleju na litr wody. Czyli w tym przykładowym oprysku trzeba będzie dodać 20 ml oleju neem. Miksturę trzeba mocno potrząsnąć, żeby środek możliwie dobrze się rozpuścił. Następnie dolewamy pozostałą część wody i ponownie mieszamy.

3. Opryskiwanie roślin

Olej neem słabo rozpuszcza się w wodzie i szybko wytrąca się w postaci osadu. Dlatego powinniśmy przeprowadzić oprysk niezwłocznie po przygotowaniu roztworu, póki mikstura jest ciepła.

Oprysk olejem neem najlepiej wykonywać w pochmurne dni lub wieczorem. Aplikujemy drobną mgiełkę na całą roślinę oraz podłoże. Upewnijmy się, że liście zostały opryskane także od spodu, ponieważ tam często znajdują się szkodniki.

Mimo że olej neem jest substancją naturalną, to podczas oprysku powinniśmy chronić nasze drogi oddechowe i oczy. Zaopatrzmy się więc w maskę, ewentualnie również okulary ochronne.

4. Uwaga na słońce

Ogrzanie liści pokrytych olejem mogłoby spowodować ich uszkodzenia. Dlatego po oprysku temperatura powietrza powinna być niższa niż 25 °C, roślinę należy też chronić przed promieniami słonecznymi.

Po pewnym czasie od oprysku olej powinno się zmyć. Roślinę można opłukać wodą lub lepiej – wodą z dodatkiem płynu do mycia naczyń (uważajmy, żeby do podłoża nie dostało się dużo detergentu). Jeżeli stosowaliśmy olej neem na przędziorka lub mszycę, to według mnie można go spłukać już po 30 minutach od oprysku. Jeżeli jednak chcemy zwalczyć tarcznika, misecznika lub wełnowca, to lepiej pozwolić olejowi działać co najmniej przez kilka godzin lub całą dobę.

Po zmyciu oleju z liści cytrus nie jest już narażony na uszkodzenia i może ponownie trafić na słońce. W razie potrzeby cały zabieg (oprysk i zmycie oleju) można powtarzać co około 7 dni.

Podsumowanie

Oprysk preparatami na bazie oleju, w tym olejem neem, to naturalna alternatywa dla sztucznych i toksycznych pestycydów. Olej z miodli indyjskiej działa na wiele szkodników cytrusów, a odpowiednio stosowany nie jest szkodliwy dla roślin, ani dla ludzi.

Jeżeli nasze drzewko cytrusowe zostało zaatakowane przez przędziorka lub na przykład misecznika, warto więc zaopatrzyć się w olej neem.

Kategorie
Pytania i odpowiedzi Relacje

Czy limonka ma pestki?

Owoce bez nasion

W owocach cytryny, mandarynki, czy grejpfruta często można znaleźć pestki. Jednak owoce limonki kupione w sklepie są praktycznie beznasienne. Dlaczego tak jest i czy można znaleźć limonkę z pestkami? Co może wyrosnąć z nasiona limonki?

owoc limonki perskiej (Tahiti)

Limonki ze sklepu – jaka to odmiana?

Na półkach sklepowych w Polsce dostępna jest tylko jedna odmiana limonki – lima perska (ang. Persian lime, nazywana też limonką Tahiti lub Bearss). Tak się składa, że jej owoce prawie nigdy nie mają nasion.1Jest przynajmniej dwa lub więcej mechanizmów, które powodują brak nasion u tej limonki: 1) jest triploidem, co zmniejsza płodność; 2) nie wytwarza pyłku, przez co kwiaty nie są zapylane. Jednak sporadycznie można trafić na pestkę – jeżeli komuś się to uda, to ma szczęście!

Co wyrośnie z nasion limonki perskiej?

Przytoczę wyniki pewnego eksperymentu, który został przeprowadzony w latach 50. i 60. ubiegłego wieku w USA. Aby zdobyć pestki limonki perskiej, ręcznie przeszukano olbrzymią ilość miąższu z owoców. Znaleziono 250 nasion. Po wysianiu wyrosły różnorodne rośliny, z których część trafiła później do gruntu i po jakimś czasie zaowocowała. Wydały bardzo różne owoce – niektóre z nich przypominały małą limonkę, a inne: cytrona, cytrynę, pomarańczę, grejpfruta, słodką limę, limekwata jeszcze inne cytrusy. Tylko dwie rośliny powtórzyły cechy limonki perskiej.2Childs, J. F. L. and Reece, P. C. „Character differences among seedlings of the Persian lime.” Florida State Horticultural Society (1962). https://www.semanticscholar.org/paper/CHARACTER-DIFFERENCES-AMONG-SEEDLINGS-OF-THE-LIME-Reece-Childs/7b1290feaf75626f8e544781077e63b7c979849e Można z tego wywnioskować, że znakomita większość siewek była hybrydami limonki z innymi cytrusami.

Odpowiadając na pytanie „co wyrośnie z nasion limonki perskiej?” – trudno powiedzieć, ale prawie na pewno będzie to roślina inna, niż limonka perska.

Skąd wziąć nasiona limonki?

W przeciwieństwie do limonki perskiej, większość odmian limy zawiązuje nasiona. Tak więc znajdziemy pestki na przykład w owocach limonki meksykańskiej (ang. Mexican lime, Key lime). Jest dosyć duża szansa, że wyrośnie z nich roślina podobna do oryginału.
Poza tym hybrydy limonki z kumkwatem, czyli limekwaty, mają nasiona. Także Citrus hystrix, nazywany limą kaffir, zawiera pestki.

owoc limekwata Eustis (tzw. limonella Lara)

Limekwat Eustis (sprzedawany też jako limonella Lara) zawiera nasiona. Możemy je posadzić.

Druga możliwość to kupowanie w sklepie owoców limonki perskiej tak długo, aż znajdzie się nasiono. Warto je posadzić, bo może z niego wyrosnąć ciekawa roślina – tak, jak w eksperymencie opisanym wyżej. Dla osób próbujących swoich sił jako hodowcy to dobra szansa na znalezienie nowej, interesującej hybrydy cytrusa.

Jak wyhodować limonkę z pestki?

Pestki limonki można posadzić tak samo, jak nasiona innych cytrusów. Dowiedz się więcej o wysiewie nasion i pielęgnacji siewek: Cytrusy z nasion.

Limonka ma wymagania podobne do cytryny i cytronu: dobrze czuje się w ciepłych warunkach. Najlepiej będzie rosła w środowisku o podwyższonej wilgotności powietrza. W ciągu sezonu może rosnąć w domu lub przebywać na zewnątrz, ale należy chronić ją przed przymrozkami i mrozem.

Jeżeli chcielibyśmy, żeby roślina szybko zaowocowała, to posadźmy nasiona limonki meksykańskiej. Ten cytrus może zakwitnąć już po kilku latach uprawy z nasiona. Pamiętajmy też, że sadząc cytrusy z nasion nie zawsze możemy przewidzieć, jaką roślinę wyhodujemy.

Siewka limonki perskiej

Kiedyś udało mi się trafić na żywotne nasiono w owocu limonki ze sklepu. Wyrosła z niego dekoracyjna roślina o błyszczących i bardzo aromatycznych liściach. Niestety roślina była bardzo wrażliwa na mróz i przemarzła podczas zimowania.

Podsumowanie

Kupując w sklepie cytryny, mandarynki lub grejpfruty, dosyć często znajdujemy w nich pestki. Możliwe, że ktoś zastanawiał się, dlaczego w przypadku limonek sytuacja jest inna.

Wbrew pozorom znalezienie pestki w limonce nie jest niemożliwe, szczególnie jeżeli zdobędziemy owoc innej odmiany, niż limonka perska. Z nasiona może wyrosnąć dekoracyjna i ciekawa roślina, którą będzie można trzymać w domu lub w ciepłym okresie wystawić na świeże powietrze.

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Czy kwiaty cytrusów trzeba zapylać?

Odpowiedź zależy od rośliny

Czy kwiaty cytrusów trzeba zapylać, żeby powstały owoce? Czy obecność pszczół lub innych owadów może zwiększyć plony? Odpowiedź zależy od odmiany rośliny cytrusowej.

Kwiaty cytrusów przeważnie są samopylne.

W uproszczeniu rośliny cytrusowe można podzielić na trzy grupy:

  • odmiany owocujące nawet bez zapylenia,
  • odmiany samopylne,
  • odmiany obcopylne, wymagające innej odmiany zapylającej.

Które cytrusy produkują owoce nawet bez zapylenia i bez nasion? Które wymagają obecności innej odmiany zapylającej do prawidłowego plonowania? Odpowiedzi w dalszej części artykułu.

Więcej o zapylaniu kwiatów można przeczytać w artykule Hybrydyzacja cytrusów.

Pierwsza grupa: odmiany owocujące bez zapylenia

Niektóre odmiany cytrusów mają zdolność zawiązywania owoców bez zapylania kwiatów.1Mesejo C, Yuste R, Martínez-Fuentes A, et al. Self-pollination and parthenocarpic ability in developing ovaries of self-incompatible Clementine mandarins (Citrus clementina). Physiol Plant. 2013;148(1):87-96. doi:10.1111/j.1399-3054.2012.01697.x To zjawisko jest korzystne z punktu widzenia kogoś, kto będzie jadł takie owoce. Dlaczego? Ponieważ owoce powstałe bez zapylenia (i bez zapłodnienia) nie zawierają nasion.

Cytrusy, które łatwo zawiązują owoce bez zapylenia to m.in.:

  • mandarynki satsuma i część klementynek (np. Marisol),
  • pomarańcze Navel,
  • wiele odmian pompeli,
  • limonka Tahiti,
  • cytron o palczastych owocach.
kwiat cytronu

Kwiatów cytronu o palczastych owocach nie można zapylić, ponieważ nie mają znamienia słupka. Mimo to zawiązują się owoce.

Odmiany wymienione wyżej są albo obcopylne, albo mają mechanizmy utrudniające zapylenie lub zawiązanie nasion, dzięki czemu przeważnie są bezpestkowe. Jednak w dzisiejszym artykule przyczyny beznasienności nie są istotne. Ważny jest tylko fakt, że owoce mogą powstać bez nasion. Dlatego kwiatów tych cytrusów nie trzeba zapylać, żeby zbierać plony. Zapylenie byłoby potrzebne tylko wtedy, gdybyśmy chcieli otrzymać nasiona.

Owoce bez zapylenia – jak to możliwe?

Wiemy dobrze, że u roślin owoce powstają z zapylonych kwiatów. Jak to możliwe, że niezapylony kwiat także zawiązuje owoc, w dodatku bez nasion? Odpowiada za to zjawisko partenokarpii, czyli zdolności do wytwarzania owoców bez zapłodnienia komórki jajowej w zalążkach.
Wiele gatunków i odmian cytrusów ma pewną skłonność do partenokarpii, ale tylko u niektórych ta cecha jest na tyle silna, że zapylanie kwiatów nie jest wymagane do prawidłowego owocowania. Wymienione wyżej cytrusy to przykłady odmian o silnej skłonności do partenokarpii.

Druga grupa: odmiany samopylne

Większość gatunków i odmian cytrusów jest samopylna, co znaczy, że do zapylenia nie jest wymagany pyłek innej odmiany. Obecność owadów zapylających może wpłynąć korzystnie na ilość zawiązanych owoców.

Samopylna jest większość odmian cytryny, limonki, cytronu, wiele odmian pomarańczy i mandarynki, a także pomarańcza trójlistkowa i wiele innych cytrusów.

Kwiaty odmian samopylnych warto zapylać, jeżeli w otoczeniu nie ma owadów (na przykład kiedy cytrus kwitnie w pomieszczeniu). W ten sposób zwiększa się szansę na zawiązanie owoców.

kwiaty-cytryna-skierniewicka

Kwiaty cytryny skierniewickiej są samopylne. Produkują dużo pyłku, dlatego mogą zapylać się nawet bez obecności owadów.

Trzecia grupa: odmiany obcopylne, owocujące w obecności zapylaczy

Istnieją też odmiany wymagające innej odmiany zapylającej. Są obcopylne i mają małą zdolność do partenokarpii, dlatego bez zapylenia kwiatów pyłkiem z innej odmiany ich owocowanie może być słabe.

Odmiany, które lepiej owocują z zapylaczami to m.in.:

  • niektóre odmiany mandarynki (np. Robinson, Fremont2Yildiz, Ercan & Kaplankiran, Mustafa. (2017). The Effect of Cross-Pollination on Fruit Set and Quality in ‚Robinson’ and ‚Fremont’ Mandarins. 54. 107-112. 10.20289/zfdergi.388390.) oraz klementynki (np. Clemenules),
  • tangelo Minneola i Orlando3Futch, S.H. and Jackson, L.K. (Original publication date October 2003, revised April 2018). Pollination of Citrus Hybrids. https://edis.ifas.ufl.edu/ch082

Kwiaty tych cytrusów wymagają zapylania. Jeżeli dwie różnie odmiany kwitną na wolnym powietrzu, to owady prawdopodobnie przeniosą pyłek z jednego drzewka na drugie i owoce się zawiążą. Natomiast jeżeli cytrus przebywa w pomieszczeniu, powinniśmy zapylić jego kwiaty – co ważne – pyłkiem z innej odmiany.

Podsumowanie

Większość cytrusów jest samopylna, albo potrafi owocować nawet bez zapylenia. Niektóre jednak wymagają obecności innej odmiany zapylającej do prawidłowego owocowania.

Jeżeli nie wiesz, czy Twoje drzewko wymaga zapylenia do owocowania – możesz wystawić je na świeże powietrze, w miejsce odwiedzane przez owady lub zapylić kwiaty. Najlepiej pyłkiem z innej odmiany cytrusa, a jeżeli nie masz takiej możliwości, to pyłkiem z tej samej rośliny. U wielu odmian może to wpłynąć korzystnie na ilość zawiązanych owoców.

Kategorie
Relacje

Zbiór owoców Reale

Kilka dni temu zebrałem owoce z mandarynkwata Reale. Ktoś zapytał, do czego można wykorzystać te owoce? Odpowiadam: nie do jedzenia. Więc po co w ogóle je zbieram? Odpowiedź w dalszej części artykułu.

Co to za cytrus?

Najpierw parę zdań o mandarynkwacie Reale. To hybryda klementynki ‚Monreal’ i kumkwata Fortunella hindsii.1Reforgiato, Giuseppe & Russo, Giuseppe & Recupero, Santo. (2005). New Promising Citrus Triploid Hybrids Selected from Crosses between Monoembryonic Diploid Female and Tetraploid Male Parents. HortScience: a publication of the American Society for Horticultural Science. 40. 10.21273/HORTSCI.40.3.516. Reale rośnie szybko i kwitnie z łatwością. Kwiaty są białe, liczne. Jest to więc zarazem niewymagająca dekoracyjna odmiana.

Roślina plonuje niezawodnie, potrafi owocować nawet w niesprzyjających warunkach. Owoce mają wielkość kumkwata, najpierw są jasnopomarańczowe, a pozostawione na drzewku mogą zmienić kolor na ciemniejszy. Bardzo łatwo jest je obrać, podobnie jak mandarynkę.

Niestety miąższ jest kwaśny, a skórka ma gorzkawy posmak i trudno zjeść ją tak, jak skórkę kumkwatu. Owoce nie mają więc większej wartości kulinarnej. Reale ma jednak kilka właściwości wartościowych dla kogoś, kto chce hodować nowe odmiany cytrusów. Jakie to cechy?

Dlaczego zbieram te owoce?

Ponieważ zapylam kwiaty pyłkami innych cytrusów i zależy mi na zebraniu nasion, z których wyrosną hybrydy (zobacz więcej: Hybrydyzacja cytrusów). Kilka cech Reala sprawia, że nadaje się do produkcji hybryd:

  • kwitnie często i dobrze utrzymuje owoce,
  • zawiązuje tylko nasiona zygotyczne,
  • nie jest samopylny, więc nie trzeba kastrować jego kwiatów.

Oprócz tego jeszcze jedna możliwa cecha. Kumkwat hindsii, od którego Reale się wywodzi, może bardzo szybko kwitnąć z nasiona. Siewki tego kumkwata mogą zakwitnąć już po niecałym roku od wykiełkowania. To bardzo szybko jak na cytrusa. Czy i w jakim stopniu Reale odziedziczył tę cechę po kumkwacie hindsii?

Jeżeli Reale ma geny odpowiedzialne za szybkie kwitnienie siewek, to może je przekazać dalej.

Czy uda się wyhodować szybko kwitnące hybrydy? Mam taką nadzieję. Dlatego zapylam kwiaty mandarynkwata Reale i zbieram jego owoce, a właściwie to zbieram nasiona.

Na marginesie

Reale jest triploidem (ma chromosomy w trzech sztukach). Prawdopodobnie dlatego wiele jego siewek ma problemy ze wzrostem lub rośnie w dziwny sposób. To spory problem w hodowli z wykorzystaniem tej odmiany.

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Dlaczego zasychają końcówki liści?

Zasolenie podłoża

Kiedy żółkną i zasychają końcówki liści cytrusów, niektórzy winią za to suche powietrze. W rzeczywistości przyczyny trzeba poszukać gdzie indziej.

Żółknięcie, a następnie zasychanie końcówek liści to efekt zasolenia. Nie tylko solą kuchenną (chlorkiem sodu), ale także innymi solami, które gromadzą się w podłożu i w nadmiarze powodują zatrucie rośliny.

Zasychają końcówki liści cytrusa.

Zasychanie końcówek liści to efekt zasolenia podłoża.

Objawy zasolenia podłoża

Ogólne objawy charakterystyczne dla zasolenia to żółknięcie, a następnie zasychanie końcówek i brzegów liści. Przeważnie starsze liście zostają uszkodzone w pierwszej kolejności.
Oprócz tego zasolona roślina może sprawiać wrażenie, jakby wciąż brakowało jej wody. Podlewanie pomaga tylko częściowo, nie udaje się skutecznie nawodnić rośliny.

Klasyczne objawy zasolenia postępują w następujący sposób:

  1. Końcówki i brzegi liści żółkną. Pozostała część liścia jest zielona.
  2. Końcówki lub brzegi liści schną, żółknięcie może postępować wgłąb liścia.
  3. Zasychanie postępuje, mocno uszkodzone liście opadają.

Objawy zatrucia poszczególnymi solami mineralnymi mogą się częściowo różnić. Na potrzeby artykułu nie rozróżniam jednak objawów toksyczności poszczególnych soli i traktuję je zbiorczo jako zasolenie.

Dlaczego podłoże jest zasolone?

Wiemy już, że zasolenie podłoża może prowadzić do zatrucia rośliny. Żółknięcie i zasychanie końcówek liści to jeden z objawów takiego zatrucia. Jest kilka możliwych przyczyn zasolenia podłoża:

  • podlewanie wodą z wysoką zawartością soli mineralnych,
  • przenawożenie lub podawanie nieodpowiedniego nawozu,
  • użycie zasolonego podłoża.

Omówmy po kolei te przypadki.

1. Woda z wysoką zawartością soli mineralnych

Woda kranowa może zawierać dużą ilość soli mineralnych. Im dłużej używamy takiej wody do podlewania, tym większe jest ryzyko zasolenia podłoża, a także podwyższenia jego odczynu pH.

Osad na ziemi.

Wytrącanie się takiego osadu na ziemi świadczy o podlewaniu twardą wodą.

Rozwiązanie: Jeżeli mamy złej jakości wodę kranową, to lepiej podlewać cytrusy wodą z filtra RO, destylowaną lub samodzielnie zbieraną wodą deszczową. Więcej informacji jest w artykule Podlewanie cytrusów.

Jeżeli podlewaliśmy rośliny złej jakości wodą, powinniśmy kilkukrotnie przepłukać podłoże. Natomiast jeżeli cytrus ma już objawy zasolenia, warto wymienić podłoże na nowe.

2. Przenawożenie

Kiedy roślina jest zbyt mocno nawożona, nadmiar dostarczanych soli mineralnych odkłada się w ziemi. Podobna sytuacja może wystąpić, jeżeli stosujemy nawóz o nieodpowiednich dla cytrusów proporcjach.

Rozwiązanie: Nawóz powinien być stosowany we właściwych dawkach i proporcjach, tak żeby roślina była w stanie zużyć wszystkie dostarczane składniki. Więcej można przeczytać w artykule Nawożenie cytrusów.
Jeżeli roślina została przenawożona, to należy zaprzestać nawożenia oraz kilkukrotnie przepłukać podłoże lub wymienić podłoże na nowe.

3. Niewłaściwe podłoże

Jeżeli objawy zasolenia pojawiły się po przesadzeniu rośliny do nowej ziemi, to możemy podejrzewać, że źródło zasolenia jest w tym nowym podłożu.

Rozwiązanie: W takim przypadku trzeba będzie niestety przesadzić roślinę jeszcze raz, tym razem do lepszej ziemi.
Więcej informacji o ziemi dla cytrusów i przesadzaniu znajdziesz w artykule Podłoże i przesadzanie.

Podsumowanie

Jeżeli żółkną i zasychają końcówki liści cytryny, pomarańczy lub innej rośliny cytrusowej, to można podejrzewać zasolenie podłoża. Żeby wyleczyć roślinę, trzeba ustalić przyczynę (twarda woda do podlewania, przenawożenie lub nieodpowiednie podłoże do sadzenia) i wykluczyć ją.

Uszkodzone liście raczej nie odzyskają zdrowego wyglądu. Jednak jeżeli żółknięcie i zasychanie liści przestanie postępować i ogólny stan rośliny poprawi się, to możemy uznać to za sukces.

Nie pomyl zasolenia z innymi problemami

Brązowienie, gnicie liści

W przypadku zasolenia końcówki liści najczęściej najpierw żółkną, później zasychają. Jeżeli jednak liście po prostu zamierają lub gniją – przyczyną nie jest zasolenie. W tym przypadku trzeba raczej podejrzewać chorobę grzybową lub na przykład przemrożenie.
Zobacz więcej: Cytrus przemarzł!

Zrzucanie liści

To prawda, że uszkodzone przez zasolenie liście mogą opadać. Jeżeli jednak cytrus zrzuca liście, które nie mają żadnych widocznych uszkodzeń, przyczyną również nie jest zasolenie.
Zobacz więcej o przyczynach zrzucania liści przez cytrusy: Dlaczego cytryna zrzuca liście?

Niedobory mineralne

Niedobór magnezu również powoduje żółknięcie liści od brzegów i występuje najpierw na starszych liściach. Na pierwszy rzut oka może być pomylony z zasoleniem.

Jeżeli masz pytania związane z zasoleniem i jesteś członkiem grupy – napisz, może uda się pomóc.

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Dlaczego cytrus nie owocuje?

Możliwe przyczyny

Cytrusy potrafią obficie owocować w doniczce, jednak czasem roślina po prostu nie zakwita. Inna kwitnie, ale nie utrzymuje owoców. Dlaczego cytrus nie owocuje?

Jest kilka możliwych odpowiedzi na pytanie „dlaczego cytrus nie kwitnie/nie owocuje? ̎:

  1. jest wyhodowany z nasiona
  2. intensywnie rośnie
  3. nie był zimowany w chłodzie
  4. jest zbyt mocno cięty
  5. rośnie w zbyt ciemnym miejscu
  6. zawiązki owoców opadły z powodu stresu.

Omówmy po kolei te sytuacje.

1. Cytrus nie owocuje, bo jest wyhodowany z nasiona

Jeżeli Twoja roślina nie jest siewką lub miała już kwiaty, przejdź do kolejnego punktu.

Cytrusy, które wyrosły z nasion, całą energię skupiają na wzroście. Nie kwitną, ponieważ są w fazie młodocianej. Dopiero po osiągnięciu dorosłości będą mogły wydać kwiaty i owoce.

Cytrus nie owocuje? Możliwe, że jest siewką.

Cytrus z nasiona całą energię koncentruje na wzroście. Zakwitnie dopiero po osiągnięciu dorosłości.

Czas oczekiwania na zakwitnięcie siewki w dobrych warunkach może wynosić kilka lub kilkanaście lat i zależy w dużej mierze od gatunku i odmiany oraz od formy prowadzenia drzewka. Jeżeli chcemy, żeby cytrus z nasiona szybciej zaowocował, nie powinniśmy skracać długich pędów.

2. Cytrus nie owocuje, bo intensywnie rośnie

W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że wzrost i kwitnienie to przeciwstawne zjawiska. Kiedy cytrus intensywnie rośnie, nie jest skłonny do kwitnienia i owocowania.

kwiaty cytrusa

Kwiaty rzadko pojawiają się na silnych, pionowych pędach. Owocowaniu znacznie bardziej sprzyja rozkrzewiona korona z licznymi, drobnymi gałązkami.

Szczepiony cytrus lub sadzonka ukorzeniona z dorosłego drzewka to szlachetny materiał. Teoretycznie taka roślina może od razu kwitnąć i produkować owoce. W praktyce tylko niektóre cytrusy mogą owocować jako małe sadzonki1Na przykład tzw. cytryna Skierniewicka, limetta Rangpur, hybrydy kumkwata.. Wiele odmian na początku silnie rośnie, ale odbija się to na braku kwitnienia lub zrzucaniu wszystkich zawiązanych owoców. W takiej sytuacji na owocowanie można liczyć po wystarczającym rozkrzewieniu się sadzonki.

Silny wzrost i jednocześnie słabe owocowanie mogą też powodować: zbyt duża donica, przenawożenie azotem, bardzo energiczna podkładka, silne cięcie (o którym więcej w kolejnym punkcie).

3. Cytrus nie owocuje, bo jest nadmiernie przycinany

Umiarkowane przycinanie zbyt długich pędów może pomóc uformować gęstą koronę, co po pewnym czasie przełoży się na bogatsze kwitnienie i owocowanie. Jednak zbyt mocne cięcie przynosi odwrotny skutek: prowokuje silny wzrost i jednocześnie hamuje kwitnienie.

Silne przycięcie cytrusa wywołuje wzrost, ale jednocześnie hamuje kwitnienie.

Dlatego, jeżeli chcemy w danym roku uzyskać kwiaty i owoce, nie powinniśmy zbyt mocno przycinać cytrusa. Nie usuwajmy za jednym razem więcej niż 30-40% korony drzewka. Możemy wyciąć lub skrócić długie, nierozgałęzione pędy, ale unikajmy niepotrzebnego usuwania drobnych, rozkrzewionych gałązek – to na nich mogą pojawić się kwiaty.

4. Cytrus nie owocuje, bo nie jest zimowany w chłodzie

U wielu cytrusów na kwitnienie wpływają pozytywnie niskie temperatury.2Valiente, Juan & Albrigo, Gene. (2004). Flower Bud Induction of Sweet Orange Trees [Citrus sinensis (L.) Osbeck]: Effect of Low Temperatures, Crop Load, and Bud Age. Journal of the American Society for Horticultural Science. American Society for Horticultural Science. 129. 10.21273/JASHS.129.2.0158. Gatunki, które naturalnie kwitną tylko raz do roku, na wiosnę (m.in. mandarynka, klementynka, tangelo, pomarańcza), potrzebują zimowania w chłodzie. Jeżeli spędzą zimę w ciepłym mieszkaniu, to na wiosnę mogą słabo kwitnąć lub wypuścić tylko liście.

grapefuit oroblanco roślina

Cytrusy czasami wypuszczają pąki kwiatowe będąc jeszcze na zimowisku.

Natomiast gatunki, które naturalnie kwitną wiele razy do roku, mogą owocować nawet bez zimowania w obniżonej temperaturze. To na przykład cytron, limonka, limetta, cytryna, czy hybrydy kumkwata: kalamondyna, limekwat (limonella) i inne. Mimo wszystko zimowy odpoczynek jest dla nich korzystny.

Co ciekawe, kumkwat ma inny mechanizm kwitnienia: wytwarza pąki kwiatowe pod wpływem wysokich temperatur. Dlatego naturalnie u kumkwata kwiaty pojawiają się dopiero w lecie, kiedy jest ciepło. Jeżeli kumkwat nie ma owoców, to możliwe, że lato było dla niego zbyt chłodne.

5. Cytrus nie owocuje, bo ma za mało światła

Cytrus rosnący w zbyt ciemnym miejscu ma często duże, ciemnozielone liście i długie pędy. Korona jest mało rozkrzewiona i często wybujała. Roślina nie chce kwitnąć i owocować.

Cytrusy dobrze rosną w jasnym miejscu. Stanowisko nie musi być silnie nasłonecznione, ale roślina powinna mieć dostęp do światła przez cały dzień. W takich warunkach drzewka są zdrowsze, obficiej kwitną i owocują.

6. Cytrus zrzucił zawiązki owoców z powodu stresu

Na koniec omówmy trochę inną sytuację, niż opisane do tej pory. Załóżmy, że drzewko cytrusowe było w dobrym stanie, zakwitło i zawiązało owoce. Jednak w pewnym momencie jego stan się pogorszył rosnące owoce opadły.

Cytrusy przeważnie zawiązują więcej owoców, niż są w stanie utrzymać i część z nich naturalnie opada – nie jest to nic niepokojącego. Jednak w sytuacji stresowej może dojść do zrzucenia nawet tych owoców, które roślina mogła by utrzymać. Przesuszenie, wysoka temperatura, przesadzanie w czasie kwitnienia, nagła zmiana warunków i inne czynniki stresowe mogą sprawić, że drzewko cytrusowe odrzuci młode owoce.

Po takiej sytuacji roślina może powtórzyć kwitnienie lub może już powtórnie nie zaowocować w danym roku. Cytrusy w trakcie kwitnienia i zawiązywania owoców są wrażliwe na stres, dlatego warto szczególnie o nie dbać w tym okresie.

Jak przyspieszyć kwitnienie?

Najważniejsza jest po prostu dobra opieka. W prawidłowych warunkach roślina powinna zakwitnąć i utrzymać owoce, kiedy będzie gotowa. Jeżeli jednak nie dzieje się to pomimo właściwej pielęgnacji, polecam upewnić się, czy źródłem problemu nie jest któraś z sytuacji opisanych powyżej.


Na koniec przedstawiam listę trików, które mogą zadziałać, jeżeli wszystkie inne metody zawiodły.

  • Przesuszenie
    Ograniczamy podlewanie przez okres kilku tygodni, następnie rozpoczynamy intensywne nawadnianie. Ta metoda może spowodować kwitnienie, jednak trzeba pilnować, żeby nie zaszkodzić roślinie. Można ją zastosować tylko wtedy, kiedy cytrus nie rośnie.
  • Przyginanie pędów
    To kolejny sposób na przyspieszenie kwitnienia. Jednocześnie formujemy atrakcyjną koronę drzewka.
  • Obrączkowanie
    Obrączkowanie polega na usunięciu pierścienia kory z gałęzi lub pnia drzewka. Ta inwazyjna metoda może zmusić roślinę do wydania kwiatów, jednak nie jest zalecana początkującym.
  • Zastosowanie regulatorów wzrostu
    Substancja o nazwie paclobutrazol może być stosowana w celu zmiany pokroju i przyspieszenia kwitnienia u cytrusów. Należy jednak zachować szczególną ostrożność, ponieważ nieodpowiednio stosowane środki chemiczne mogą zaszkodzić zarówno człowiekowi, jak i roślinom.

Jeżeli roślina cytrusowa jest szlachetna, to w końcu powinniśmy doczekać się owoców. Czasem wystarczy zmienić warunki, żeby zaczęła kwitnąć i owocować. W innych przypadkach trzeba po prostu uzbroić się w cierpliwość.

Jeżeli jesteś członkiem grupy i nie możesz ustalić, dlaczego cytrus nie owocuje – napisz, może uda się pomóc. 🙂

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Jak rozpoznać cytrusa bez owoców?

Które cechy pomogą w identyfikacji?

Rośliny cytrusowe bez owoców mogą wyglądać podobnie. Jeżeli mamy do czynienia z rośliną wyhodowaną z nasiona lub nieowocującym drzewkiem, identyfikacja może nie być prosta. Jak więc rozpoznać cytrusa: cytrynę, mandarynkę, pomarańczę, grejpfruta lub jeszcze inny gatunek, jeżeli widzimy tylko liście i pędy?

Jak rozpoznać cytrusa bez owoców??

Liście cytrusów składają się z właściwego liścia i z oskrzydlonego ogonka nazywanego petiolą. Po zgnieceniu często mają charakterystyczny zapach. Wygląd i aromat liści zależą w dużej mierze od gatunku i odmiany cytrusa.
Młode pędy cytrusów mogą mieć barwę czerwoną albo być zawsze zielone.1Odpowiada za to zdolność produkcji barwnika – antocyjanów, lub też jej brak. Czerwone zabarwienie przyrostów jest warunkowane genetycznie, jednak ta cecha nie zawsze się ujawnia. Cytrusy rosnące w mieszkaniu przeważnie mają zielone pędy i białe kwiaty, niezależnie od gatunku.

Oprócz tego niektóre gatunki cytrusów mają unikalne cechy: charakterystyczny kształt liści, wygląd pędów, pokrój lub inne właściwości, po których możemy je od razu rozpoznać.

Jak rozpoznać cytrusa?

Aby rozpoznać cytrusa z pestki lub drzewko bez owoców, trzeba więc popatrzeć na:

  • kształt i zapach liści
  • kolor młodych przyrostów
  • oraz poszukać cech charakterystycznych danej rośliny.

W kolejnej części artykułu opisuję w dużym skrócie wygląd i cechy charakterystyczne poszczególnych gatunków cytrusów. Znając te informacje, łatwiej będzie je zidentyfikować.

Identyfikacja cytrusów

Cytryna, limonka, cytron

Cytrynę możemy rozpoznać przede wszystkim po dosyć dużych, owalnych lub lekko spiczastych liściach, często o ząbkowanych brzegach. Petiola jest krótka. Liście po roztarciu mogą mieć przyjemny, cytrynowy zapach. Podobnie mogą pachnieć liście cytronu lub limonki. Cytron ma liście podobne do cytryny, ale większe i bardziej wydłużone. Natomiast liście limonki są drobniejsze, często z szerszą petiolą.
Młode pędy cytryny i cytronu w sprzyjających warunkach mogą być purpurowe, a kwiaty różowe. U limonki ta barwa jest delikatniejsza.

Mandarynka, pomarańcza, grejpfrut i pomelo

Mandarynkę rozpoznamy po przeważnie drobnych, podłużnych liściach o spiczastym zakończeniu. U pomarańczy liście są większe, a petiola nieco szersza. Liście grejpfruta i pomelo (pompeli) mają jeszcze dłuższe i szersze ogonki liściowe, w dodatku gałązki pompeli mogą być omszone. Hybrydy mandarynki z pomarańczą (tangor) i z grejpfrutem (tangelo) często przypominają mandarynkę bardziej, niż drugiego rodzica.
Liście mandarynki i pomarańczy nigdy nie pachną cytrynowo. Nie spotkałem się również z grejpfrutem lub pomelo o takim zapachu. Aromat ich liści może być słabszy lub mocniejszy, od delikatnego i słodkiego po ostry, kojarzący się z przyprawami.
Młode pędy mandarynki, pomarańczy, grejpfruta i pomelo niezależnie od warunków są zawsze zielone, a kwiaty białe. To ważna cecha, po której możemy rozpoznać te cytrusy lub rozróżnić je od innych gatunków. Na przykład cytrus wyglądający podobnie do mandarynki, ale o różowych kwiatach, nie może być mandarynką. To prawdopodobnie limetta Rangpur, hybryda mandarynki i cytronu.

Kumkwat i hybrydy

Kumkwat ma wąskie i przeważnie podłużne liście. Są ciemnozielone, błyszczące i twardsze, niż u większości cytrusów.
Zapach liści jest dosyć ostry, charakterystyczny dla kumkwata. Młode pędy są zawsze zielone, a kwiaty białe.
Liczne hybrydy kumkwata z innymi cytrusami mają cechy obojga rodziców i często są z nimi mylone. Na przykład kalamondyna (mieszaniec mandarynki i kumkwata) jest często mylona z mandarynką. Limekwat (hybryda z limonką) bywa uznawany za miniaturową cytrynę.

Cytrusy z grupy papeda

Papeda to osobna grupa gatunków w licznej rodzinie cytrusów. Należy tu na przykład ciepłolubna lima kaffir, a także mrozoodporne gatunki ichang oraz yuzu. Cechą wspólną tych roślin jest duża i szeroka petiola.
Liście limy kaffir są zaokrąglone, mają wyraźny i przyjemny aromat (z tego powodu są używane jako przyprawa). Liście ichanga mają bardziej spiczaste zakończenie, brak u nich wyraźnego zapachu.
Młode gałązki u papedy są często purpurowe, a kwiaty różowe. Pędy mogą być cierniste, szczególnie u yuzu.

Cytrusy australijskie

Cytrusy australijskie to rośliny, które dawniej były określane jako Microcitrus Eremocitrus, a obecnie są zaliczane do rodzaju Citrus. Większość gatunków ma bardzo drobne liście, które u siewek mogą mieć inny kształt, niż u dorosłych okazów. Młode pędy i kwiaty mogą być zabarwione antocyjanami.
Liście finger limy (Citrus australasica) są bardzo drobne, a pędy cierniste. Mikrocytrus papuana (Citrus wintersii) ma wąskie, błyszczące liście. Eremocytrus (Citrus glauca) ma wąskie, skórzaste, srebrzystozielone liście.
Hybrydy z cytrusami australijskimi często bardziej przypominają cytrusa australijskiego, niż drugi gatunek rodzicielski. Na przykład faustrime (hybryda finger limy z limekwatem) bywa mylona właśnie z finger limą, a ich definitywne rozróżnienie jest możliwe dopiero po porównaniu owoców.

Pomarańcza trójlistkowa i hybrydy

Najbardziej charakterystyczną cechą pomarańczy trójlistkowej, oprócz silnych cierni, są właśnie potrójne liście. Choć nie mają wyraźnego zapachu, to ze względu na unikalny kształt nie da się ich pomylić z liśćmi innych gatunków cytrusów.
Jak jednak odróżnić pomarańczę trifoliatę od jej hybryd i chimer (cytranga, citrandarin, citrumelo i inne)? To trudniejsze zadanie, ponieważ większość mieszańców trifoliaty ma również potrójne liście. Na hybrydę mogą wskazywać liście większe lub o innym kształcie, niż u pomarańczy trójlistkowej. Część liści może być pojedynczych lub mieć mieszaną formę.
Młode pędy trifoliaty i jej hybryd mogą być delikatnie zabarwione antocyjanami.

Podsumowanie

Rozpoznanie rośliny cytrusowej jest najprostsze, kiedy widzimy jej owoce. Czasem jednak cytrus po prostu nie owocuje. Wtedy też możemy spróbować odgadnąć jego gatunek.

W tym artykule skupiłem się na cechach, które pomagają w identyfikacji cytrusów bez owoców. Starałem się jednak nie podawać dokładnych wymiarów liści, cierni, grubości pędów itd. – ponieważ te wskazania mogą się różnić w zależności od warunków, wieku rośliny, a także od poszczególnej odmiany. Chciałem raczej zarysować cechy i wygląd poszczególnych gatunków cytrusów, tak by łatwiej było je rozpoznać.

Kiedy nie uda się rozpoznać cytrusa

Czasem identyfikacja cytrusa nie jest prosta. Niektóre odmiany nawet popularnych gatunków mają nietypowy wygląd, który nie pasuje do „klucza”. Istnieje też wiele hybryd, które mają cechy kilku różnych cytrusów. Nie o wszystkim udało się tu napisać. Dlatego polecam przeczytać więcej o poszczególnych gatunkach:

Jeżeli jesteś członkiem grupy i chcesz zidentyfikować cytrusa – napisz, może uda się pomóc. 🙂

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Kiedy zakwitnie cytrus z pestki?

Ile trzeba czekać na owoce?

Cytrus z pestki, czyli siewka, w pierwszych latach całą energię skupia na wzroście. Produkuje liście, ale nie kwitnie. Jest w stanie młodocianym. Pierwsze kwiaty, według teorii liczby węzłów (ang. node count theory), pojawią się dopiero po osiągnięciu odpowiedniej wysokości rośliny, czy raczej: ilości węzłów na danym pędzie1Angela M. Snowball, I. J. Warrington, Elizabeth A. Halligan & M. G. Mullins (1994) Phase change in citrus: The effects of main stem node number, branch habit and paclobutrazol application on flowering in citrus seedlings, Journal of Horticultural Science, 69:1, 149-160, DOI: 10.1080/14620316.1994.11515261. W naszych warunkach na pierwsze kwitnienie i owocowanie cytrusa z nasiona trzeba czekać zależnie od gatunku kilka, kilkakilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat, a przycinana siewka może nie zakwitnąć nigdy.

W dalszej części artykułu więcej o teorii liczby węzłów, a także o tym, które gatunki cytrusów owocują z nasiona szybciej od innych.

cytrus z nasiona w pierwszych latach wydaje tylko liście

Cytrus z pestki, a teoria liczby węzłów

Teoria liczby węzłów mówi, że pęd cytrusa z nasiona musi osiągnąć określoną ilość węzłów zanim będzie mógł kwitnąć.

Najważniejsze założenia teorii liczby węzłów:

  • Węzły liczy się w linii prostej od podstawy rośliny do wierzchołka danego pędu.
  • Węzeł to odcinek pędu, na którym wyrasta liść. Przy węźle znajduje się też pąk boczny, często w towarzystwie ciernia. Każdy węzeł „pamięta” swój numer, niezależnie czy jest to numer 2, 20 czy 200.
  • Każda siewka ma określoną liczbę węzłów potrzebną do osiągnięcia dorosłości, liczba ta wynosi kilkadziesiąt lub kilkaset węzłów i w dużej mierze zależy od gatunku/odmiany cytrusa.
  • Jeżeli siewka jest rozgałęziona, to każdy pęd będzie miał inną liczbę węzłów na szczycie. Zakwitnąć mogą tylko te pędy, które osiągnęły już określony numer. Pozostałe będą nadal w stanie młodocianym.
  • Dojrzałe pędy można rozpoznać po krótszych cierniach w porównaniu do pędów niedojrzałych i po większej skłonności do krzewienia się. Dojrzałość jest osiągana stopniowo.
Cytrus z pestki - liczenie węzłów.

Węzły liczy się w linii prostej od podstawy rośliny do wierzchołka pędu.

Zgodnie z założeniami tej teorii przycinanie siewek nie jest wskazane, bo w ten sposób odcina się część węzłów i tym samym opóźnia kwitnienie. Jeżeli siewka robi się za wysoka, zdecydowanie lepszą opcją jest przeszczepienie pędu z najwyższą liczbą węzłów na podkładkę, albo ukorzenienie go i wyprowadzenie z niego nowego drzewka.

Wiele zależy od gatunku

Warto wspomnieć, że u niektórych gatunków cytrusów faza młodociana trwa krócej, niż u innych. I tak kumkwat z nasiona może zakwitnąć w warunkach domowych już po kilku latach. Równie szybko owocuje limonka meksykańska (ang. Key lime). Także australijskiej finger limie (lub jej hybrydom) przypisuje się zdolność szybkiego wchodzenia w owocowanie, choć w przypadku tego gatunku sprawa wymaga potwierdzenia.

siewki hybrydy kumkwata

Warto sadzić kumkwata i jego hybrydy z nasion. Mamy realną szansę doczekać się kwiatów już po kilku latach.

Natomiast cytrusy takie jak cytryna mandarynka posadzone z nasiona mają średni czas wchodzenia w dorosłość, na owoce będzie więc trzeba czekać co najmniej kilka lub kilkanaście lat. Najdłużej jednak trwa to w przypadku grejpfruta pompeli, u których kwitnienie następuje wyjątkowo późno. W warunkach domowych na zakwitnięcie grejpfruta z pestki można czekać kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt lat lub można nie doczekać się go wcale.

Jak uzyskać owoce szybciej?

cytryna skierniewicka z owocami

Sadzonka cytryny Skierniewickiej może owocować praktycznie od razu, bo została pobrana z dorosłej rośliny.

Jeżeli chcemy uzyskać owoce szybko, skupmy się na uprawie sadzonek, które zostały pobrane z już dorosłej rośliny. Takie sadzonki – ukorzenione lub zaszczepione – będą kwitnąć i owocować o wiele szybciej. Możemy również samodzielnie zaszczepić siewkę. Lub po prostu zapewnić naszemu cytrusowi z pestki jak najlepsze warunki, tak żeby rósł szybko i jak najszybciej mógł osiągnąć dorosłość.

Kategorie
Relacje

Testuję owoc N1triVoss

Mrozoodporny cytrus

Zerwałem owoc cytrusa N1triVoss. Tak jak obiecałem na grupie, piszę tu o jego jakości smaku, a przy okazji opowiem trochę o tej mrozoodpornej hybrydzie.

Co to za odmiana?

N1triVoss to zagadkowa nazwa dla cytrusa. Co to za odmiana i skąd pochodzi?

liście N1triVoss

Liście N1triVoss przeważnie są pojedyncze. Pokrewieństwo z trifoliatą ujawnia się sporadycznie.

Odmianę N1triVoss wyhodował B. Voss – część nazwy już rozszyfrowana. W sieci można spotkać się ze stwierdzeniem, że jest to prosta hybryda ichanga z trifoliatą. Jednak zarówno kształt liści, jak i cechy owoców wskazują na mniejszy udział trifoliaty, jest to więc prawdopodobnie hybryda ichanga z nieokreślonym mieszańcem trifoliaty. Takie pochodzenie daje mimo wszystko nadzieję na dużą odporność na mróz, a jednocześnie na jadalność. Czy jest tak w rzeczywistości?

Mrozoodporność N1triVoss

Rzeczywiście mrozoodporność N1triVoss jest wysoka. Niektóre źródła mówią o wytrzymałości nawet do -18 °C1Forum sur la passion des agrumes, leurs cultures et les soins a leurs apporter: Rusticité c’est quoi pour les agrumes ?. Opowiem z własnego doświadczenia. Na jeden sezon posadziłem roślinę do gruntu. Zimą warunki były niesprzyjające.2Występowały duże wahania temperatur. Portal weatheronline.co.uk oszacował, że temperatura minimalna w mieście mogła przekroczyć -20 °C. Niestety nie prowadziłem pomiaru temperatury w miejscu, gdzie była posadzona roślina. Cytrus okryty białą agrowłókniną przeżył, choć został mocno uszkodzony. Po wykopaniu szybko się zregenerował, do dziś rośnie w doniczce.

Jakość N1triVoss

W końcu temat jakości i jadalności. Jakie owoce daje N1triVoss?

Wyhodowany owoc ma gruszkowaty kształt, jest niewielki, ma żółty lub zielonkawy kolor. Trudno dostrzec pokrewieństwo z pomarańczą trójlistkową, brak również aromatu trifoliaty. Podczas krojenia skórka pachnie jakby cytrynowo. W tym owocu nie było żywotnych nasion, choć N1triVoss może zawierać sporo pestek. Miąższ jest dosyć soczysty, nie zawiera klejącej żywicy takiej, jak u trifoliaty. A jak smakuje? Sok jest mocno kwaśny, bez wyraźnego aromatu, ale też na szczęście bez goryczy.

lemoniada

Owoc wycisnąłem i przyrządziłem lemoniadę. Wyszła całkiem dobra, chociaż zostawia specyficzny posmak. Wypiłem kilka łyków. Mimo wszystko jakość owoców oceniam dość dobrze i uważam, że to jedna z bardziej wartościowych odmian cytrusów mrozoodpornych.

Perspektywy

N1triVoss ma wysoką mrozoodporność. Mimo to myślę, że uprawa w gruncie bez dodatkowego ogrzewania może się udać tylko w najcieplejszych rejonach kraju. Jeżeli natomiast chodzi o jadalność, to oczywiście nie nakłaniam nikogo do jedzenia mrozoodpornych cytrusów. Czy N1triVoss jest jadalny w większej ilości, to trzeba dopiero sprawdzić. Smakuje jednak całkiem dobrze. Jest to więc perspektywiczna odmiana, ponieważ łączy wysoką mrozoodpornośćowoce dość dobrej jakości. Warto włączyć tę odmianę do swojej kolekcji mrozoodpornych cytrusów. Warto też użyć jej w hybrydyzacji.

Kategorie
Pytania i odpowiedzi

Dlaczego cytryna zrzuca liście?

Kilka możliwych przyczyn

Czasami liście rośliny cytrusowej spadają, choć nie mają śladów chorób ani uszkodzeń. Mogą żółknąć lub spadać w całkiem zielonym stanie. Dlaczego pomarańcza, grejpfrut, czy cytryna zrzuca liście? Kiedy jest to powód do niepokoju?

Co robić, kiedy cytryna zrzuca liście?

Cytrusy mogą zrzucać liście z kilku różnych powodów: stresu, przelania i uszkodzenia korzeni lub niedoborów pokarmowych. Liście mogą też spadać ze starości. Dziś opowiem więcej o tych przypadkach. Podpowiem też, kiedy sytuacja jest poważnajak jej zaradzić.

Wymiana liści

Mimo, że cytrusy są zimozielone 1Z wyjątkiem pomarańczy trójlistkowej i jej niektórych hybryd., ich liście żyją około dwa-trzy lata, później żółkną i spadają. Jeżeli więc tytułowa cytryna jest w ogólnie dobrym stanie i zrzuciła tylko kilka starszych liści, to nie ma powodu do niepokoju.

Jeżeli spadają tylko pojedyncze liście, nie musi dziać się nic poważnego. Kontrolujmy jednak stan rośliny.

Rozwiązanie: Opadanie pojedynczych liści nie wymaga interwencji z naszej strony. Obserwujmy jednak roślinę i upewnijmy się, że prawidłowo o nią dbamy.

Co jednak, jeżeli cytrus nie tyle wymienia liście, co traci je w szybkim tempie, a jego stan wyraźnie się pogarsza? W takim wypadku musi być inna przyczyna. Poszukajmy jej.

Stres

Najbardziej widocznym objawem stresu u cytrusów jest właśnie żółknięcie i opadanie liści. W przypadku gwałtownego wstrząsu roślina może też zrzucać całkiem zielone liście, a w skrajnych sytuacjach drzewko stanie się całkowicie bezlistne.

Stres może wywołać:

  • nagła zmiana warunków
  • niedobór światła
  • susza lub nadmierne podlewanie
  • uszkodzenie korzeni
  • zbyt niska temperatura podłoża w połączeniu z wysoką temperaturą powietrza

Rozwiązanie: Cytrusy lubią stabilne warunki, dlatego trzeba przyzwyczajać je stopniowo do każdej dużej zmiany. W czasie zimy pamiętajmy, że im jest cieplej, tym więcej potrzeba światła. Jeżeli to możliwe, zimujmy cytrusy w chłodzie, w stabilnej temperaturze. Jeśli nie mamy takiej możliwości, warto przynajmniej ograniczyć podlewanie i ustawić cytrusa w jak najjaśniejszym miejscu (na przykład przy południowym oknie) lub zastosować doświetlanie.

Przelanie

Nadmiar wody w podłożu prowadzi do niedotlenienia korzeni, które zaczynają obumierać i gnić. Jest to poważna sytuacja. W następstwie roślina staje się niewydolna i zaczyna masowo zrzucać liście. Może również dojść do zamierania całych pędów i usychania drzewka.

Korzenie cytrusa powinny mieć jasną barwę. Te, które mają ciemny kolor, są już martwe.

Przelewanie najczęściej zdarza się w okresie jesiennym i zimowym, kiedy roślina potrzebuje mniej wody, niż w sezonie. Właściciel może o tym nie wiedzieć i podlewa ją tyle samo, co wcześniej. W konsekwencji dochodzi do uszkodzenia korzeni i tytułowa cytryna zrzuca liście.

Rozwiązanie: Podlewajmy cytrusy dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie. Stosujmy przepuszczalne podłoże i dbajmy o to, żeby w podstawce nigdy nie zalegała woda.
Jeżeli korzenie zaczęły już gnić, roślinę należy ustawić w ciepłym i jasnym miejscu oraz podlewać bardzo oszczędnie.

Niedobór składników pokarmowych

Niedobory substancji mineralnych mogą powodować przebarwienia, a w skrajnych przypadkach opadanie liści cytrusów. Skupię się tu na niedoborze azotu, który daje podobne symptomy, jak te opisane wyżej: żółknięcie nerwów liści, następnie całej blaszki i w końcu opadanie liści w kolejności od najstarszych.

Tak mogą wyglądać liście, które spadły zarówno z powodu przelania, jak i z powodu niedoboru azotu.

Czym niedobór azotu różni się od objawów stresu, czy przelania? Przede wszystkim pożółknięte liście dosyć długo wiszą na drzewku, zanim spadną. Korzenie nie są uszkodzone. Braki azotu zdarzają się najczęściej w przepuszczalnych podłożach z dużą zawartością nieprzekompostowanej materii organicznej, na przykład kory sosnowej. Po uzupełnieniu azotu przebarwione liście mogą odzyskać zielony kolor.

Rozwiązanie: Prawidłowe nawożenie cytrusów zmniejsza ryzyko wystąpienia niedoborów. Dbajmy też o zachowanie prawidłowego pH podłoża, czyli w granicach od 5,5 do 6,5.
Jeżeli stwierdzimy braki pokarmowe, uzupełnijmy je odpowiednim nawozem. Zanim jednak zastosujemy nawożenie, upewnijmy się, że przyczyną zrzucania liści nie jest stres lub przelanie. Jeżeli problem występuje w zimie, to lepiej podać nawóz dopiero na wiosnę, chyba że występują silne niedobory.

Jak ustalić, dlaczego cytrus zrzuca liście?

Wiemy już, że zrzucanie liści może mieć różne powody. Jak więc dowiedzieć się, dlaczego pomarańcza, mandarynka lub cytryna gubi liście?

Zanim zaczniemy diagnozować problemy opisane w tym artykule (jak stres, przelanie lub niedobory pokarmowe), upewnijmy się, że liście nie opadają z powodu uszkodzenia. Czy cytrus ostatnio nie był narażony na działanie mrozu? (Zobacz więcej: Cytrus przemarzł!) Czy opadające liście nie mają suchych brzegów i końcówek? (Zobacz więcej: Dlaczego zasychają końcówki liści?) Czy nie ma na nich plam wskazujących na chorobę grzybową?

Jeżeli jesteśmy pewni, że przyczyną opadania liści nie są ich uszkodzenia, możemy zacząć diagnozować problemy opisane w tym artykule. Warto ocenić korzenie. Ich dobry stan wykluczy przelanie. Trzeba też zastanowić się, czy cytrus był ostatnio narażony na stres? Jeżeli wykluczymy przelanie i stres, zastanówmy się, czy cytrus nie ma niedoborów mineralnych?

Po postawieniu diagnozy wyleczenie rośliny będzie prostsze. Niezależnie od powodu zrzucania liści warto zapewnić chorującej roślinie dużo światła – w takich warunkach szybciej odzyska zdrowie. Stosując prawidłową pielęgnację unikamy też problemu opadania liści w przyszłości.